Zorgvriendelijke stad

Burgerschap, beleid en de toekomst van zorg

We hebben het vaak over de ‘smart city’ of de ‘creative city’, de stad als bron voor economische bloei. Maar is het niet net zo belangrijk om te streven naar een zorgvriendelijke stad?

Een stad waarin burgerschap centraal staat, oftewel meedoen; zoveel als mogelijk is. Zowel voor degenen die zorg nodig hebben als voor mensen die zorgen geven. Een zorgvriendelijke stad biedt dus kansen voor kwetsbare ouderen, mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking of psychische problemen én voor mensen die (voor hen) willen zorgen. Zoals mantelzorgers of een buurtgenoot. Zorginstellingen hebben een belangrijke rol in de zorgvriendelijke stad, maar zij kunnen het niet alleen. Werkgevers zijn ook belangrijk, net als woningcorporaties, horeca, het openbaar vervoer en technologieontwikkelaars. Alleen samen kan de stad haar zorgvriendelijkheid behouden, of zelfs uitbreiden.

Doel

In dit programma kijken we naar de kwaliteiten van de stad. Naar de mate waarin die ‘vanzelf’ vriendelijk is voor mensen met beperkingen. Naar de mate waarin de stad onbedoelde barrières kent om goed voor elkaar te kunnen zorgen. Naar de mogelijkheden om dat wat goed werkt te versterken en dat wat niet goed werkt te verbeteren. Hierbij kan het gaan om de fysieke omgeving, om werk, winkels, voorzieningen, technologie, om de sociale omgeving en om de wijze waarop mensen hulp krijgen om voor zichzelf en voor elkaar te kunnen zorgen. We kijken in dit programma dus niet vanuit de zorgverlening, maar vanuit de stedelijke omgeving. Het doel van het programma is een stad die vriendelijk(er) is voor mensen met beperkingen.

Programma in ontwikkeling

Met deze doelstelling vereist dit programma goede samenwerking met vele partijen in de stad en met vele initiatieven die er aan raken. Dit betekent dat we nog druk bezig zijn om de juiste coalities te vormen, om de juiste focus aan te brengen. Hieronder een paar van de initiatieven die tot nu toe zijn ondernomen:

  • Gespreksrondes met verschillende geledingen van de gemeente (Age friendly city), woningcorporaties, winkelcentra en andere ondernemers, zorgcoöperaties en andere zorginitiatieven, cliëntenorganisaties, e.a.
  • Samen met bureau Van de Bunt organiseren we een innovatie lab voor het verkennen van nieuwe combinaties van wonen en zorgen.
  • Een agenderend artikel van kwartiermaker prof. dr. Monique Kremer.
  • Onderzoek naar ‘zorgen voor elkaar’. In twee wijken van vergelijkbare omvang wordt heel precies in kaart gebracht hoe mensen voor elkaar zorgen.
  • Literatuurstudie naar participatie en inspraak van patiënten.
  • ‘Keyring’onderzoek – etnografisch onderzoek onder een twintigtal hulpbehoevenden en verstandelijk beperkten die behoefte hebben aan méér contact met anderen. Zie hier een artikel n.a.v. dit onderzoek.
  • Onderzoek naar de participatie van bijstandsontvangers. Het onderzoek neemt verschillende innovatieve gemeenten in Nederland onder de loep en neemt een kijkje bij Scandinavische praktijken. Zie hier alle publicaties in dit onderzoek of lees hier het verslag van dit onderzoek.


Programmaraad

Zoals het programma nog in ontwikkeling is, zo ook de programmaraad. In elk geval werken aan dit programma prof. dr. M. Kremer (UvA), prof. dr. G. Widdershoven (VU), drs. A. Parys (Stichting Actief Burgerschap).