iStock_000016340288_XXXLarge 2
iStock_000016340288_XXXLarge 2

Gezondheidszorg voor kwetsbare ouderen

Ouderen die te maken hebben met een opeenstapeling van problemen op fysiek, psychisch en/of sociaal gebied zijn kwetsbaar. Zij hebben vaak diverse chronische ziekten en problemen met lichamelijk functioneren, zoals vermindering van mobiliteit. Ook psychische en sociale factoren kunnen een oudere kwetsbaar maken, bijvoorbeeld door een vermindering van sociale relaties, eenzaamheid en/of een verminderd vermogen om met problemen om te gaan (coping). De kwetsbaarheid verhoogt het risico op negatieve gezondheidsuitkomsten, zoals verminderde kwaliteit van leven, functiebeperkingen, ziekenhuisopname, of overlijden. In de gezondheidszorg voor deze ouderen zijn vaak allerlei zorgverleners betrokken; de huisarts, de wijkverpleegkundige, de fysiotherapeut of andere paramedici, vaak ook verschillende medisch specialisten. Het is belangrijk dat deze zorgverleners met de oudere zelf en onderling de zorg goed afstemmen. En zodoende met elkaar zorg verlenen die zo veel mogelijk bijdraagt aan het welbevinden van deze ouderen.

Het doel van dit programma

Met dit programma willen we de gezondheidszorg voor deze ouderen vernieuwen, over de grenzen van eerste en tweedelijnszorg, informele zorg, sociale ondersteuning en welzijn: het gaat om integrale gezondheidszorg.

Hoe willen we de dit bereiken?

Overzichtsstudies

In 2015 hebben de onderzoekers die betrokken zijn bij dit programma eerst de kennis vanuit wetenschappelijke studies en praktijkinnovaties gebundeld rond een aantal belangrijke thema’s in de gezondheidszorg voor kwetsbare ouderen. Ook hebben we geïnventariseerd hoe de huidige situatie van kwetsbaarheid is in de oudere Amsterdamse bevolking, welke vernieuwingsinitiatieven al gaande zijn en welke vraagstukken er vanuit de praktijk bestaan in Amsterdam.

Klik hier voor de samenvattingen van de literatuuroverzichten en vernieuwingsinitiatieven in Amsterdam in 2015 of op een van onderstaande thema’s voor de complete literatuuroverzichten.

 

Verhalen

Een belangrijk uitgangspunt in onze aanpak zijn de verhalen van ouderen zelf en ervaringen die zij met de gezondheidszorg hebben. We interviewen bijvoorbeeld Amsterdamse ouderen die opgenomen zijn geweest in het ziekenhuis. We vragen hen naar hoe het thuis gaat, wat zij doen om te herstellen, gezondheid zo goed als mogelijk te behouden of met ziekte of gebreken om te gaan. Welke dimensies van gezondheid en welke gezondheidsuitkomsten zij belangrijk vinden. Hoe de gezondheidszorg vanuit hun perspectief meer waarde kan toevoegen aan kwaliteit van leven en welbevinden. Met kwalitatief onderzoek analyseren we patronen uit deze verhalen, die inzicht geven in de huidige situatie en in potentiele verbeteringen.

Proeftuin Amsterdam Noord

Begin 2016 zijn we – samen met Krijtmolenalliantie in Amsterdam Noord – gestart met een breed project, dat gericht is op het realiseren van integrale gezondheidszorg voor ouderen die in Amsterdam Noord wonen en complexe zorgbehoeften hebben. Dit project voeren we samen met alle betrokken zorgverleners en onderzoekers uit – en uiteraard ook met ouderen uit de regio zelf.

In de eerste fase van dit (meerjarige) project richten we ons op ouderen die in het BovenIJ-ziekenhuis worden opgenomen. Voor deze ouderen ontwikkelen we ‘integrale zorgcircuits’ tussen ziekenhuis, huisarts en de zorg thuis. We monitoren het vernieuwingsproces met praktijkgericht onderzoek en evalueren of de veranderingen leiden tot gewenste zorguitkomsten. Ook (veranderingen in) de kosten van de gezondheidszorg proberen we inzichtelijk te maken. Het onderzoek voeren we uit met subsidie van de stichting Preventie, Vroegdiagnostiek en E-health.

Buurtziekenhuis

Samen met AMC, HvA, GAZO, Cordaan en AHTI werken we aan de ontwikkeling van het ‘buurtziekenhuis‘. Er is een sterke toename van het aantal ouderen dat op de eerste hulp van het ziekenhuis komt. Voor deze ouderen is een ziekenhuisopname niet altijd noodzakelijk, maar is er ook geen goed alternatief. De zorg is bijvoorbeeld te complex om thuis of in een verpleeghuis met een tijdelijke voorziening te kunnen bieden. Met het buurtziekenhuis willen we een oplossing bieden voor deze ouderen – door intensieve samenwerking in het buurtziekenhuis, met de specialisten en verpleegkundigen vanuit het AMC, de huisartsen in de regio (GAZO) en met specialisten ouderengeneeskunde, paramedici en verpleegkundigen van Cordaan. Met slimme inzet van technologie, en in een herstelgerichte omgeving willen we zorg op maat bieden voor deze ouderen – dicht bij huis.

En andere initiatieven

Door bundeling van kennis vanuit praktijk, wetenschap en opleidingen hopen we in de komende tijd meer van dergelijke zorginnovaties in de praktijk te brengen.

Wie zijn betrokken?

Er is een programmaraad samengesteld en een kernteam van wetenschappelijk onderzoekers. Deze bestaat uit:

  • Wilma Scholte op Reimer, voorzitter domein Gezondheid HvA. Voorzitter van de programmaraad
  • Henriette van der Horst, hoofd afdeling Huisartsgeneeskunde & ouderengeneeskunde Vumc,
  • Erik Jan Wilhelm, hoofd Strategie & analyse Zilverenkruis-Achmea,
  • Edwin van der Meer, voorzitter RvB BovenIJ, KMA, SIGRA,
  • Paulien van Hessen, voorzitter RvB SAG,
  • Saskia Schalkwijk, projectleider broedplaats Amsterdam-Amstelveen innovatie zorgberoepen/ opleidingen Zorg Instituut, directeur SIGRA,
  • Michiel Heidenrijk, directeur AHTI,
  • Ronald Schmidt, RvB Cordaan,
  • Ellen Maat, directeur Strategie, Kwaliteit & Innovatie Cordaan,
  • Robbert Gobbens, associate lector multimorbiditeit InHolland
  • Bianca Buurman, senior onderzoeker afdeling Geriatrie-ouderengeneeskunde AMC, lector Transmurale ouderenzorg HvA,
  • Wim Schuijlenburg, oudere vanuit NPO-ouderennetwerk
  • Renny van Delden, oudere vanuit NPO-ouderennetwerk
  • Fleur Thomese, universitair hoofddocent Sociale wetenschappen Vu,
  • Hein van Hout, senior onderzoeker Huisartsgeneeskunde & Ouderengeneeskunde VUMC

 

De programmamanager van dit programma is Susanne Smorenburg,

ssmorenburg@cordaan.nl, 06-21160892