iStock_000016340288_XXXLarge 2
iStock_000016340288_XXXLarge 2

Gezondheidszorg voor kwetsbare ouderen

 


Doel van dit programma
Met dit programma willen we de gezondheidszorg voor deze ouderen vernieuwen, over de grenzen van eerste en tweedelijnszorg, informele zorg, sociale ondersteuning en welzijn: het gaat om integrale gezondheidszorg.

Ouderen die te maken hebben met een opeenstapeling van problemen op fysiek, psychisch en/of sociaal gebied zijn kwetsbaar. Zij hebben vaak diverse chronische ziekten en problemen met lichamelijk functioneren, zoals vermindering van mobiliteit. Ook psychische en sociale factoren kunnen een oudere kwetsbaar maken, bijvoorbeeld door een vermindering van sociale relaties, eenzaamheid en/of een verminderd vermogen om met problemen om te gaan (coping). De kwetsbaarheid verhoogt het risico op negatieve gezondheidsuitkomsten, zoals verminderde kwaliteit van leven, functiebeperkingen, ziekenhuisopname, of overlijden. In de gezondheidszorg voor deze ouderen zijn vaak allerlei zorgverleners betrokken; de huisarts, de wijkverpleegkundige, de fysiotherapeut of andere paramedici, vaak ook verschillende medisch specialisten. Het is belangrijk dat deze zorgverleners met de oudere zelf en onderling de zorg goed afstemmen. En zodoende met elkaar zorg verlenen die zo veel mogelijk bijdraagt aan het welbevinden van deze ouderen.

Verschillende manieren om dit doel te bereiken

Verhalen ophalen
Een belangrijk uitgangspunt in onze aanpak zijn de verhalen van ouderen zelf en ervaringen die zij met de gezondheidszorg hebben. We interviewen bijvoorbeeld Amsterdamse ouderen die opgenomen zijn geweest in het ziekenhuis. We vragen hen naar hoe het thuis gaat, wat zij doen om te herstellen, gezondheid zo goed als mogelijk te behouden of met ziekte of gebreken om te gaan. Welke dimensies van gezondheid en welke gezondheidsuitkomsten zij belangrijk vinden. Hoe de gezondheidszorg vanuit hun perspectief meer waarde kan toevoegen aan kwaliteit van leven en welbevinden. Met kwalitatief onderzoek analyseren we patronen uit deze verhalen, die inzicht geven in de huidige situatie en in potentiele verbeteringen.

Opzetten en uitvoeren van diverse (praktijk)onderzoeken en projecten

  • Beter Oud in Amsterdam
    Om de toenemende groep ouderen met een hoge kwetsbaarheid zo lang mogelijk zelfredzaam te laten zijn, is verbetering van de integrale eerstelijns ouderenzorg van groot belang. In het project ‘Beter Oud in Amsterdam, integrale eerstelijns ouderenzorg’ gaan we na hoe deze zorg optimaal tot stand komt en hoe deze werkwijze duurzaam kan worden bekostigd.
  • Buurtziekenhuis
    Samen met AMC, HvA, GAZO, Cordaan en AHTI werken we aan de ontwikkeling van het ‘buurtziekenhuis’. Er is een sterke toename van het aantal ouderen dat op de eerste hulp van het ziekenhuis komt. Voor deze ouderen is een ziekenhuisopname niet altijd noodzakelijk, maar is er ook geen goed alternatief. De zorg is bijvoorbeeld te complex om thuis of in een verpleeghuis met een tijdelijke voorziening te kunnen bieden. Met het buurtziekenhuis willen we een oplossing bieden voor deze ouderen – door intensieve samenwerking in het buurtziekenhuis, met de specialisten en verpleegkundigen vanuit het AMC, de huisartsen in de regio (GAZO) en met specialisten ouderengeneeskunde, paramedici en verpleegkundigen van Cordaan. Met slimme inzet van technologie, en in een herstelgerichte omgeving willen we zorg op maat bieden voor deze ouderen – dicht bij huis.
  • Ben Sajet Werkplaatsen
    Het Ben Sajet Centrum organiseert, in samenwerking met partners zoals HvA, AMC, VU, Cordaan, Amsta, Ons Tweede Thuis etc., elke twee weken op donderdagavond een zogeheten Werkplaats. Tijdens de Werkplaatsavonden delen studenten, professionals, opleiders, wetenschappers en ervaringsdeskundigen hun kennis en ervaring rondom een zorginhoudelijk en prangend vraagstuk.  Doel van de Werkplaats is om dit vraagstuk een stap verder te brengen. Iedere Werkplaats levert dus een concrete verbetering op voor de dagelijkse zorgpraktijk in Amsterdam.


Overzichtsstudies
In 2015 hebben de onderzoekers die betrokken zijn bij dit programma eerst de kennis vanuit wetenschappelijke studies en praktijkinnovaties gebundeld rond een aantal belangrijke thema’s in de gezondheidszorg voor kwetsbare ouderen. Ook hebben we geïnventariseerd hoe de huidige situatie van kwetsbaarheid is in de oudere Amsterdamse bevolking, welke vernieuwingsinitiatieven al gaande zijn en welke vraagstukken er vanuit de praktijk bestaan in Amsterdam.

Klik hier voor de samenvattingen van de literatuuroverzichten en vernieuwingsinitiatieven in Amsterdam of op een van onderstaande thema’s voor de complete literatuuroverzichten.

 

Programmaraad
Er is een programmaraad samengesteld en een kernteam van wetenschappelijk onderzoekers. Deze bestaat uit:

  • Wilma Scholte op Reimer, voorzitter domein Gezondheid HvA. Voorzitter van de programmaraad
  • Henriette van der Horst, hoofd afdeling Huisartsgeneeskunde & ouderengeneeskunde Vumc,
  • Erik Jan Wilhelm, hoofd Strategie & analyse Zilverenkruis-Achmea,
  • Edwin van der Meer, voorzitter RvB BovenIJ, KMA, SIGRA,
  • Paulien van Hessen, voorzitter RvB SAG,
  • Saskia Schalkwijk, projectleider broedplaats Amsterdam-Amstelveen innovatie zorgberoepen/ opleidingen Zorg Instituut, directeur SIGRA,
  • Michiel Heidenrijk, directeur AHTI,
  • Ronald Schmidt, RvB Cordaan,
  • Ellen Maat, directeur Strategie, Kwaliteit & Innovatie Cordaan,
  • Robbert Gobbens, associate lector multimorbiditeit InHolland
  • Bianca Buurman, senior onderzoeker afdeling Geriatrie-ouderengeneeskunde AMC, lector Transmurale ouderenzorg HvA,
  • Wim Schuijlenburg, oudere vanuit NPO-ouderennetwerk
  • Renny van Delden, oudere vanuit NPO-ouderennetwerk
  • Fleur Thomese, universitair hoofddocent Sociale wetenschappen Vu,
  • Hein van Hout, senior onderzoeker Huisartsgeneeskunde & Ouderengeneeskunde VUMC